Altza erdi aroan

Udal administrazioa

Heraldika

Altzako seme-alaba ospetsuak

Biztanleriaren bilakaera

Desanexio eta anexioa

Etxeak eta baserriak

Ibilbide geologikoa

Ibilbide historikoa

Informazio gehiago...

Kultura

Hezkuntza

Osasuna

Kirolak

Gazteria

Hirugarren Adina

Erlijiosoak

Ongizate Zerbitzuak

Instituzionalak

Garraioak

Posta Bulegoak

Hedabideak

Dendak

Gainazal Handiak

Jatetxeak/Tabernak

Aurrezki Kutxa
Banketxeak

Irakaskuntza

Hizkuntzak

Enpresak

Zinemak

Besterik

Bidali hori egiteko, XIV mendean kokatu behar da; garai hartan Altzarekin lotuta azaltzen zaizkigu lagun batzuk. Oinetxeak eraiki zituzten eta etxe eta baserri horietan jaiotakoek ondorengoak izan ondoren, Altzako abizenetaz hitz egiten hasi daiteke.

Orotar, euskal abizenek jatorri plurala daukatela diote ikerlariek. Normalean, euskal abizenak oinetxe batetik datoz (Altzakoak ere bai), adibidez egungo baserri baten izena daukatenok (Zapirain, Berra edo Casares...). Bestetan, abizena herriska, herri edo hiri betetik etor daikete, Tolosa, Billabona edo Alkiza kasuetan bezala. Ogibideak berriz, pertsona bat definitzen zuen eta batzuetan lagun horren ondoregoak, ogibidea abizen batean bihurtu ondoren (Merkader...). Horrela., ezagutzen dugun abizenen jatorria bilatu dezakegu, lehengo abizen hori eraman zuen pertsonaren egoera soziala eta ekonomikoaren inguruan hitz eginez.

Euskal abizenei buruz laburpen txiki hau egin ta gero, zeintzuk diren Altzan jatorria daukaten abizenak ezagutuko ditugu. Hona hemen: Arriaga, Arzak, Arnaobidao, berra, Casares, Casanao, Larrerdi, Sius, Merkadere, Carbuera (edo Garbera), Larratxao, Parada, Miraballes, Aduriz, Estibaos, Txipres eta Zapirain.

Zerrenda honetan sakontzen badugu, sorpresa bat izango dugu, gehienek gaskoi jatorri bat izan bait dute. Nondik zetozen Altzakoaurreneko biztanleak esaten digularik (Arzak, Aranobidao, Casanoa, Carbuera, Aduriz edo Estibaos Gaskoniako toponimoekin erabat lotutak daude).
Aipatu abize batzuk gaur egun ez dira existitzen, baina garai batean Donostiako eta Gipuzkoako dokumentazioan behin eta berriro azaltzen ziren Arnaobidao, Casanao, Sius edo Estibaos. Besteak, egun Euskal Herrian osozabaldutak daude (Arriaga, Arzak, Berra, Aduriz, Casares edo Zapirain).
XVI mendetik aurrera, hauetako batzuk armarri heraldikoak hartzen hasi ziren, oinetxeko irudiarekin ikura hau lotuz. Gortean lortutako garrantzia, komunitatean lortutako maila eta ondasunak gorpaituz nahian edo garaiko modan parte hartzen dutela ikonografia horrekin adierazi nahi dute.

Hala ere, armarri heraldikoak gizarte horren balioak irudien zehar transmititzen ditu (Ohorea, bertutea, justizia...). Abizen hauei dagozkien armarriak ezagutu baino lehen, Altzako udalak ere bere armarria eta zigilua hartu zituela adierazi behar da, irudia komunitatearekin bat eginez. Irudi hau gauzatzeko orduan Altzako hirbilduak erabili duen ikurra itsuraz aldakorra izan bada ere, altza zuhaitza, behi eta berriz agertzen da. Zuhaitzaren erabilera desberdina urtean zehar ikus dezakegu hurrengo bi adibideetan.

Altzako Alkateordetzaren zigilua (1860) Altzako Hiriko Armarri (1931)

Altzako abizinei bueltatuz, beraien armarriak eskeiniko ditugu, bakoitzaren deskribapenarekin: